Zmiany dla dłużników – egzekucja świadczeń pieniężnych

Pieniądze

Nowelizacja ustawy o komornikach sądowych i egzekucji

Z końcem zeszłego roku, w dniu 26 grudnia 2013 roku, weszła w życie istotna z punktu widzenia interesu dłużników nowelizacja art. 49 ustawy o komornikach i egzekucji.

Wyjaśnić należy, iż umarzając postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela, bądź też w razie jej umorzenia na podstawie art. 823 k.p.c., komornik na mocy art. 770 k.p.c. wydaje postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucji. Po uprawomocnieniu się postanowienie to stanowi podstawę do egzekucji kosztów w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym bez konieczności nadawania mu klauzuli wykonalności (art. 7701 k.p.c.). Znowelizowany artykuł 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji jest podstawą do ustalenia wysokości opłaty egzekucyjnej.

Trybunał zakwestionował przepisy

Potrzeba nowelizacji tegoż przepisu pojawiła się w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2012 roku, sygn. akt P 13/11. Trybunał stwierdził w nim niezgodność zdania pierwszego omawianej ustawy przez to, że w każdym wypadku umorzenia na podstawie art. 823 k.p.c. zawieszonego wcześniej postępowania egzekucyjnego przewidywał on pobieranie od dłużnika opłaty stosunkowej w wysokości nie niższej niż 1/10 wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Zakwestionowany przez Trybunał przepis powodował, że dłużnik ponosił koszty postępowania, nawet w przypadku, gdy faktyczną przyczyną umorzenia postępowania była utrata mocy przez tytuł wykonawczy, a więc w przypadku, gdy postępowanie egzekucyjne przeciw niemu nie powinno być prowadzone. Przykładem takiej sytuacji może być uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa już po wszczęciu egzekucji.

Trybunał zakwestionował również dolną granicę opłaty w wysokości 1/10 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, jako niezgodną z aksjologią ustawy. Takie określenie wysokości opłaty mogło bowiem oznaczać, że w wypadku egzekucji świadczeń o niskiej wysokości, opłata w razie umorzenia postępowania na podstawie art. 49 ust. 2 u.k.s.e. może zrównać się z opłatą w pełnej wysokości należną na podstawie art. 49 ust. 1.

Zmiany pozytywne dla dłużników

Wprowadzona nowelizacja zmieniła dolną granicę opłaty należnej komornikowi, przewidzianą w art. 49 ust. 2, na 1/20 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Ponadto do przepisu art. 49 dodano ustępy 2a – 2c, wprowadzając następujące rozwiązania:

  • dłużnik do momentu prawomocnego zakończenia postępowania egzekucyjnego, a więc dopóki się ono toczy, będzie mógł m.in. składając wniosek do komornika bądź w drodze skargi na czynności komornika spowodować uchylenie postanowienia o obciążeniu go opłatami, o których mowa w art. 49 ust. 2. Dla osiągnięcia skutku w postaci uwzględnienia wniosku o uchylenie postanowienia o obciążeniu dłużnika opłatą będzie wykazanie przez niego, że orzeczenie na którym oparto klauzulę wykonalności zostało uchylone lub zmienione w taki sposób, iż nie nadaje się do wykonania, utraciło moc lub tytuł wykonawczy został pozbawiony wykonalności z przyczyn innych niż zaspokojenie wierzyciela;
  • gdy wykazanie okoliczności, o których mowa powyżej, nie będzie możliwe przed zakończeniem postępowania egzekucyjnego, dłużnik już po prawomocnym zakończeniu postępowania egzekucyjnego będzie mógł wystąpić do komornika z wnioskiem o uchylenie postanowienia o obciążeniu go opłatą, a w przypadku gdy opłata została już pobrana – także o jej zwrot;
  • Termin, w którym dłużnik będzie mógł wystąpić z wnioskiem o uchylenie postanowienia o obciążeniu opłatą lub z wnioskiem o jej zwrot, wynosił będzie 3 miesiące. Liczony będzie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia pozbawiającego tytuł wykonawczy wykonalności albo od dnia zaistnienia zdarzenia powodującego utratę mocy przez orzeczenie, na którym oparto klauzulę wykonalności.

Pobierz znowelizowaną ustawę o komornikach sądowych i egzekucji.