Odpowiedzialność wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

odpowiedzialność członków zarząduW ostatnim artykule pisałem o zasadach odpowiedzialności członków zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Być może chciałbyś zostać wspólnikiem w spółce z o.o. ale masz wątpliwości co do zakresu swojej odpowiedzialności? Zapraszam zatem do lektury drugiego artykułu, który wyjaśni, jakie są zasady odpowiedzialności wspólników w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.

Zasady odpowiedzialności członków zarządu w spółce z o.o.

Na wstępie trzeba podkreślić, iż zgodnie z art. 151 § 4 k.s.h. wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Odpowiedzialność ponosi jedynie samodzielnie i całym swoim majątkiem spółka jako osoba prawna. Nie oznacza to jednak, że wspólnicy spółki z o.o. nigdy nie odpowiadają osobiście za żadne zobowiązania spółki. Kodeks spółek handlowych przewiduje kilka przypadków, w których ma to miejsce. Poniżej zostaną one opisane. (więcej…)

 

Odpowiedzialność członków zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Chcesz zostać członkiem zarządu w spółce z o.o. ale boisz się odpowiedzialności związanej z tą funkcją? A może już jesteś w zarządzie spółki i masz wątpliwości co do zakresu swojej odpowiedzialności? Zapraszamy do lektury tekstu, który tłumaczy jakie w tym względzie panują zasady.

Zasady odpowiedzialności członków zarządu w spółce z o.o.

Jak wskazuje Kodeks spółek handlowych, członkowie zarządu powinni wykonywać swoje obowiązki ze starannością wynikającą z zawodowego charakteru ich działalności (art. 293 § 2 k.s.h.). Co za tym idzie – jeśli nie wykonują oni swych obowiązków lub czynią to bez dochowania owej „staranności” – narażają się na odpowiedzialność z tego tytułu. Na odpowiedzialność, którą mogą ponieść zarówno wobec samej spółki, jak i wobec osób trzecich (wierzycieli). Poniżej opisane zostaną poszczególne przypadki, w których członek zarządu może odpowiadać.

(więcej…)

 

Niższe opłaty za ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym

W dniu 3msig0 maja 2014 roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 maja 2014 r. w sprawie wydawania i rozpowszechniania Monitora Sądowego i Gospodarczego (Dz. U. z 2014 r., poz. 649). Rozporządzenie w większości utrzymuje dotychczasowe zasady dotyczące organizacji, sposobu wydawania i rozpowszechniania Monitora Sądowego i Gospodarczego. Istotną z punktu widzenia podmiotów wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego zmianą jest aktualizacja zasad pobierania opłaty za ogłoszenie o wpisie do KRS. Dotychczas opłata ta wynosiła przy pierwszym wpisie 100 złotych, zaś przy kolejnych 250 złotych. Nowe rozporządzenie znosi podział na ogłoszenia o pierwszych i kolejnych wpisach danego podmiotu w rejestrze oraz ujednolica stawkę za wpis – co najistotniejsze – do niższej kwoty 100 złotych.

Koszt rejestracji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Koszty związane z powstaniem i rejestracją spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są zróżnicowane, a ich wysokość zależy w przeważającej mierze od wysokości kapitału zakładowego powstającej spółki. „Oczywistą oczywistością” przy tym jest iż rosną one wraz ze wzrostem wysokości kapitału zakładowego.

(więcej…)

Rejestracja Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Jakieś trzy lata temu, będąc na swoim pierwszym roku aplikacji adwokackiej dostałem swoje pierwsze zlecenie polegające na przygotowaniu wszelkich czynności niezbędnych do rejestracji spółki – spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Mówiąc zupełnie szczerze mnogość problemów, które raz po raz pojawiały się przy tym zadaniu nie tylko powodowały u mnie nieznośny ból głowy, ale też niezliczone ilości potu na czole, wywołane ciągłym myśleniem nad tym, czy wszystko pójdzie jak należy. Można powiedzieć, że dziś witam się już z umowami spółek i niezliczonymi formularzami jak ze starymi znajomymi, którzy wprawdzie nie mają przede mną tajemnic, ale lubią od czasu do czasu zaskoczyć. Pomyślałem, że warto podzielić się tą wiedzą i ująć nieco stresu osobom, które staną przed tym niełatwym zadaniem. Zaznaczam, że poruszany temat jest na tyle szeroki, że próba przedstawienia go w jednym artykule spowodowała by u większości coś w rodzaju ostrej niestrawności, wobec czego zarysuję jedynie tę tematykę, a następne postaram się ją przybliżyć w kolejnych postach.

Przechodząc do meritum – czego więc potrzeba do powstania spółki ? W odpowiedzi na to pytanie z pomóc może Kodeks spółek handlowych, którego artykuł 163 stanowi iż do jej powstania wymaga się dokonania następujących czynności:

1) zawarcia umowy spółki
2) wniesienia przez wspólników wkładów na pokrycie kapitału zakładowego,
3) powołania zarządu
4) ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli wymaga tego umowa spółki
5) wpisu do rejestru.

I. Umowa spółki

akt_notarialnyPierwszą, nieodzowną czynnością jakiej przyjdzie dokonać przyszłym wspólnikom jest zawarcie umowy spółki. Co do zasady umowa spółki powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Wyjątek od tej reguły stanowi procedura zawarcia umowy spółki przy użyciu wzorca umowy, co wymaga wypełnienia formularza w systemie teleinformatycznym i opatrzenia jej podpisem elektronicznym – dotyczy to innymi słowy rejestracji spółki przez Internet w trybie S-24, który opiszę w odrębnym wpisie.

Może wydać się to dość trywialne, lecz należy stwierdzić, iż dla uniknięcia późniejszych problemów oraz dodatkowych kosztów – czy to notarialnych, czy też związanych z koniecznością zgłoszenia zmian w rejestrze, treść umowy powinna być dogłębnie przemyślana jeszcze przed udaniem się do notariusza.
Umowa spółki powinna określać co najmniej jej firmę i siedzibę, przedmiot działalności spółki, wysokość kapitału zakładowego oraz czas, na jaki została zawiązana spółka, jeżeli jest on oznaczony. Ponadto umowa taka musi określać wysokość kapitału zakładowego oraz czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, a także liczbę i wartość udziałów objętych przez poszczególnych wspólników.

II. Wniesienie wkładów

Przed rejestracją spółki konieczne jest również wniesienie pełnego kapitału zakładowego, określonego wcześniej w umowie spółki. Zgodnie z obecnymi przepisami K.s.h. minimalny kapitał zakładowy spółki z o.o. wynosi 5.000 złotych. Wkład na pokrycie kapitału zakładowego spółki z o.o. może zostać wniesiony zarówno w pieniądzu – no jest podstawowym i najczęstszym sposobem pokrycia udziałów, jak i może być niepieniężny (aport). Przedmiotem aportu może być wszystko, co nie będąc pieniądzem, ma jakąkolwiek wymierną wartość ekonomiczną, mogącą się składać na kapitał zakładowy – prawa lub rzeczy. Wniesienie aportu wiąże się z przeniesieniem na spółkę wszelkich praw do przedmiotu wkładu, a więc przykładowo prawa własności określonej rzeczy, przysługującej wspólnikowi.

Jeśli chodzi o wkłady pieniężne, podstawowym i najprostszym sposobem wniesienia wkładu jest przekazanie spółki gotówki lub przelew bankowy.

Wspomnieć należy, iż obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o rejestrację spółki jest oświadczenie wszystkich członków zarządu nowopowstałej spółki o wniesieniu wkładów na pokrycie kapitału zakładowego przez wszystkich wspólników.

Dla porządku wypada również dodać, że przy rejestracji przy użyciu wzorca umowy (S-24) wkłady pokrywa się po rejestracji, jedynie w pieniądzu, w terminie siedmiodniowym.

III. Powołanie zarządu

Zazwyczaj pierwszy zarząd powoływany jest w treści umowy spółki i jest to rozwiązanie w wielu przypadkach najwygodniejsze. Zdarza się jednak, że notariusze pobierają za powołanie zarządu w umowie dodatkowe opłaty notarialne. Słyszałem też o przypadkach, w których w jednym akcie notarialnym oprócz umowy spółki zawiera się protokół zgromadzenia wspólników, na którym powołuje się zarząd. Powód takich poczynań jest dość prozaiczny – taksa maksymalna za sporządzenie aktu notarialnego z umową spółki to 160 złotych, zaś za protokół notarialny ze zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością to 750 złotych netto. Oczywiście do sporządzenia protokołu zgromadzenia wspólników, które powołuje pierwszy zarząd nie jest wymagany akt notarialny, ani zarząd nie musi być powoływany już w umowie. Co za tym idzie, w opisywanych przypadkach warto pamiętać, że powołanie zarządu poza biurem notariusza w drodze uchwały zgromadzenia wspólników nie rodzi jakichkolwiek problemów i jest tańsze, a w przypadku spółek jednoosobowych pomaga niekiedy uniknąć problemów z reprezentacją spółki w organizacji.

IV. Powołanie rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej

Ustanowienie rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej bądź obu tych organów jednocześnie jest co do zasady fakultatywne, w praktyce większość spółek funkcjonuje bez organów nadzoru. Jeżeli jednak kapitał zakładowy przewyższa kwotę 500.000 złotych oraz dodatkowo spółka ma więcej niż dwudziestu pięciu wspólników, spółka musi posiadać co najmniej jeden z tych organów. W przypadku, gdy umowa spółki ustanawia radę nadzorczą lub komisję rewizyjną bądź oba te organy, konieczne przed rejestracją spółki jest powołanie – obok zarządu, również składu tych organów.
Członków organów można powołać, tak jak w przypadku zarządu, w umowie spółki, bądź drogą uchwały zgromadzenia wspólników.

V. Zgłoszenie spółki do rejestru przedsiębiorców

Ostatnim krokiem niezbędnym do powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest jej rejestracja. Wniosek o rejestrację wnosi się do sądu rejestrowego – tj. sądu rejonowego, wydziału gospodarczego KRS właściwego dla adresu siedziby spółki . Kwestię rejestracji oraz dokumentów niezbędnych do rejestracji spółki regulują przepisy art. 164 – 167 K.s.h. oraz przepisy art. 19, 19a oraz 19b ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Wniosek o rejestrację spółki wnosi się obecnie na formularzu KRS-W3 oraz na dodatkowych formularzach stanowiących załączniki do tegoż formularza. Załączniki, których wypełnienie jest absolutnie niezbędne do rejestracji to KRS-WE, KRS-WK, KRS-WM. Z racji obowiązywania tzw. procedury „jednego okienka” do sądu rejestrowego składa się jednocześnie wniosek o wpis bądź aktualizację wpisu w rejestrze REGON (formularz RG-1 z fakultatywnym załącznikiem RG-RD), zgłoszenie płatnika składek (bądź oświadczenie zarządu o niepodleganiu obowiązkowi odprowadzania składek z uwagi na nie zatrudnianie pracowników) oraz zgłoszenie identyfikacyjne (NIP-2) do urzędu skarbowego.

Dodatkowo do wniosku o rejestrację należy dołączyć obligatoryjnie:
• umowę spółki wraz z odpisem dla urzędu skarbowego,
• oświadczenie wszystkich wspólników o wniesieniu wkładów na pokrycie kapitału zakładowego,
• dowód powołania członków organów (o ile nie powołano organów w umowie spółki)
• listę wspólników podpisaną przez wszystkich członków zarządu
• wzory podpisów członków zarządu (sporządzone u notariusza bądź w sądzie rejestrowym)
• dokument zawierający nazwisko i imię (firmę i siedzibę w przypadku osób prawnych) oraz adres jedynego wspólnika ze wzmianką, iż jest on jedynym wspólnikiem – w przypadku spółek jednoosobowych
• dokument z którego wynika prawo do dysponowania lokalem będącym siedzibą spółki – z reguły umowa najmu lokalu
• dowód uiszczenia opłaty sądowej (500 zł) oraz opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (100 zł)

Polecam też:

Koszty rejestracji spółki z o.o.

Zarząd kadłubowy nie jest samoistną przesłanką dla ustanowienia kuratora osoby prawnej

Uchwała Sądu Najwyższego sygn. III CZP 40/12

Tezy

  1. Zarząd kadłubowy może reprezentować osobę prawną na zewnątrz, o ile ilość członków takiego zarządu sprawia, iż zachowane są określone ustawą, bądź statutem zasady reprezentacji danej osoby prawnej.
  2. Jeżeli nie nastąpi szybkie uzupełnienie składu zarządu kadłubowego, wskutek czego nie będzie on mógł podejmować uchwał, nawet przy zachowaniu możności reprezentowania osoby prawnej może być uzasadnione ustanowienie dla niej kuratora na podstawie art. 42 k.c.

Stan faktyczny sprawy

W 1989 roku w T. powołano fundację, która miała się zajmować odnową zabytków miasta T. Zgodnie ze statutem fundacji, obywatelski komitet miał wyłaniać radę fundacji, która wybierała zarząd składający się z co najmniej 4 osób. Ponieważ komitet obywatelski nie działał od dłuższego czasu, zaś zarząd fundacji składał się tylko z 2 osób, miasto T. wystąpiło do sądu o ustanowienie, na podstawie art. 42 § 1 k.c. kuratora fundacji. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację (art. 42 § 2).

Sąd Rejonowy oddalił wniosek Gminy Miasta T. wskazując, że ustanowienie kuratora jest bezprzedmiotowe, bowiem od dłuższego już czasu  nie ma Obywatelskiego Komitetu Odnowy Zabytków T., który był uprawniony do wyboru rady Fundacji i jej zarządu.

Sąd Okręgowy, przy rozpoznawaniu apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego, powziął wątpliwość wyrażoną w zagadnieniu prawnym przedstawionym do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu, a mianowicie

Czy sytuacja, w której osoba prawna ma tzw. „zarząd kadłubowy” jest objęta hipotezą art. 42 § 1 k.c., a zatem sąd ustanawia dla niej kuratora?”.

Rozstrzygnięcie przyjęte przez Sąd Najwyższy

Odpowiadając na przedstawione zagadnienie prawne, Sąd Najwyższy wskazał, że reprezentowanie osoby prawnej przez zarząd wiąże się przede wszystkim ze składaniem oświadczeń woli. Z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2010 r. I CSK 63/2010 wynika, że członkowie nienależycie obsadzonego, w stosunku do wymagań statutu, organu osoby prawnej, określanego mianem „kadłubowego”, powołanego do jej reprezentacji, mogą reprezentować tę osobę, jeżeli jest możliwe spełnienie obowiązujących w tej osobie reguł jej reprezentacji. Zagadnienie prawne przedstawione do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu jest doniosłe nie tylko w odniesieniu do fundacji, ale też innych osób prawnych, w szczególności spółek. Przywołując linię orzeczniczą dotyczącą przedstawionego zagadnienia, Sąd przypomniał, iż w wyroku z dnia 21 stycznia 2005 r. sygn. I CK 528/2004 podkreślono, że jeżeli zarząd spółki jest trzyosobowy, a reprezentować spółkę mogą tylko dwaj członkowie zarządu, to brak trzeciego członka zarządu nie ma decydującego znaczenia dla możliwości skutecznego jej reprezentowania przez pozostałych członków zarządu.

Jednakże, w opinii Sądu Najwyższego, dla rozstrzygnięcia istotnym był jednakże fakt, iż zarząd określany mianem „kadłubowego” nie może skutecznie podejmować uchwał, gdyż wbrew art. 208 § 5 k.s.h. niewykonalne jest zawiadomienie wszystkich członków zarządu o jego posiedzeniu. W interesie spółki jest więc – zdaniem Sądu Najwyższego – jak najszybsze uzupełnienie składu zarządu, tak aby był on zgodny z wymaganiami przewidzianymi w umowie spółki.

Podzielając uprzednio wyrażony przez Sąd Najwyższy pogląd, skład orzekający stwierdził, że jeżeli nie nastąpi szybkie uzupełnienie składu zarządu kadłubowego, wskutek czego nie będzie on mógł podejmować uchwał, nawet przy zachowaniu możności reprezentowania osoby prawnej może być uzasadnione ustanowienie dla niej kuratora na podstawie art. 42 k.c.

Oryginał uchwały na stronach Sądu Najwyższego